داشتن یک صدای مطلوب که غالباً ارثی می باشد ، نمی تواند تنها معیار برای خواننده شدن باشد.
دارا بودن دانش موسیقی آوازی ، احاطه به شعر و ادب پارسی و هزاران نکته دیگر است که موجب می شود تا صدایی قابل شنیدن باشد.
استاد بزرگ آواز ایران ، محمدرضا شجریان ، تاکید دارد که تنها راه خواننده شدن یا حداقل مهترین و اصلی ترین راه ، تمرین است و تمرین و تمرین.
حال حکمت و هدف از بیان این کلمه (تمرین ) از سوی کسی که خود اکنون بربلندای آواز ایران ایستاده است و به قولی در سالیان اخیر و حتی سالیان بعد ،مانندی برایش نخواهیم داشت ، چیست ؟
اهمیت تمرین
درباره استاد طاهرزاده مبتکر سبک آوازی که بعدها شجریان نیز با تمرین و درک صحیح سبک وی به کمال آوازی رسید ، می گویند « مرحوم سید حسن طاهرزاده علیرغم اینکه می گویند صدا ارثی است اینگونه نبوده و پدرش نیز از نعمت صدا بی بهره بوده است و طاهرزاده خود صدایش را با تمرین ساخته است» .
جالب است این همان طاهرزاده ای است که هنوز با گذشت سالیان و از پس نوارهای به جا مانده و بی کیفیت که با وجود هنرمندان ارزنده ای چون داریوش پیرنیاکان بالاخره از آرشیوهای خصوصی به علاقه مندان آواز عرضه شد ، هنوز هم که صدایش را می شنوی ، از این ظرافت ، قدرت و تنوع در تحریر متحیر می مانی که آیا این نوا از حنجره ای آدمی برون می آید یا نغمه ای جاودانی والهی است .بله این داود زمان نیز اذعان داشته است بر تمرین مداوم و پشتکار درراه فراگیری آواز .
در واقع تمرین راهگشای گذار از مشکلاتی است که در راه فراگیری آوازبا آن مواجه ایم .تمرین راهی است برای تتبع و کشف استعدادهای پنهان که به مرور و در پی ممارست حاصل می شود.
چگونه تمرین کنیم
انگیزه و نظم و اراده در تمرین بسیار حائز اهمیت می باشد.
با توجه به حساسیت تمرین در آواز سنتی و اینکه این مقوله با سلامت جسم و تارهای صوتی وحنجره ارتباط نزدیکی دارد ، لازم است تا شرایط مناسبی را برای تمرین در نظر داشته باشیم.
تمرین آواز باید در محیطی آرام و به دور از آشفتگی های دنیوی انجام شود تا تمرکز بیشتری در نحوه ادا تمرین داشته باشیم .معمولا کوه یکی از مناسب ترین مکانها برای تمرین آواز می باشد که از سوی اساتید این رشته نیز توصیه شده است .
در تمرین علیرغم اینکه هدف پروراندن صداست اما این کار باید به صورتی کاملاً اصولی انجام شود .با صدای بسیار بالا خواندن به هوای اینکه صدا باز شود کاری غلط و نا به جاست که اگر از این راه صدمه ای به تارهای حساس صوتی وارد شود ترمیم آن اگر غیرممکن نباشد ، بسیار زمان بر خواهد بود و به مراقبتهای ویژه نیاز دارد.صدا باید متعادل ادا شود که این هم با تمرین حاصل می شود.
بهترین حالت برای تمرین حالت ایستاده است ولی در صورت نشستن نیز باید شانه هاکاملاً صاف و کمی رو به عقب باشد تا هوا به راحتی در شش ها گردش کند.
استفاده از مایعات الکلی ، نوشیدنی های سرد،کشیدن سیگار ، حشیش و یا حتی هوای سرد و تغییر دما در آواز تاثیر منفی دارد.استفاده از مواد غذایی شور مانند زیتون پرورده ، غذاهای سرخ شده ، نوشابه های گاز دار، ترشی و ادویه جات و مواردی از این دست نیز برای تارهای صوتی مضر است .البته بعضی از این موارد تاثیر مقطعی و بعضی دیگر تاثیر مخرب و دائمی دارد.
با ذکر اینکه تمرین برای دوشیزگان در دوران قاعدگی و بانوان مدتی قبل و بعد ازوضع حمل زیان دارد ، توجه شما را به ادامه مطلب در یادداشتهای آتی جلب می کنم.
